BEDRIJFSBEHEER · BOEKHOUDING · DECEMBER 2025

Voorraadopname per einde boekjaar: wat je moet weten

Praktische gids voor een correcte inventarisatie en waardering van je voorraad

Houd je handelsgoederen of grondstoffen aan? Dan ben je wettelijk verplicht om per einde boekjaar een voorraadlijst op te maken. De waarde van je voorraad bepaalt mee je fiscale resultaat — en dus je belastingaanslag. In dit artikel leggen we uit wat je precies moet doen en waarom.

Wettelijke basis: Art. 3:47-3:48 KB WVV (voorraden) · Art. 3:49-3:50 KB WVV (bestellingen in uitvoering) · CBN-advies 132/7 (Boeking en waardering van voorraden)

1. Wat moet je concreet doen?

Je moet op het einde van het boekjaar alle handelsgoederen die nog niet verkocht zijn fysiek tellen en noteren in een inventarisboek. Dit document moet de volgende gegevens bevatten:

Het aantal stuks per artikel
Een duidelijke omschrijving van elk artikel
De aankoopprijs exclusief BTW (zoals vermeld op je aankoopfactuur)
Het totaalbedrag per artikel (aantal × aankoopprijs)
Een algemeen totaal van alle voorraad tegen aankoopprijs

⚠️ Formele vereisten inventarisboek

Je inventarisboek moet ingebonden en genummerd zijn. Dit is een wettelijke verplichting. Een losse Excel-uitdraai volstaat niet als officieel inventarisboek — wel als werkdocument dat je nadien opneemt in het gebonden boek.

2. Waarom is een voorraadopname zo belangrijk?

De waarde van je voorraad heeft directe impact op je jaarresultaat en belastingaanslag:

Fiscaal effect in één zin

Voorraad die je aankoopt maar nog niet verkoopt, blijft op de balans staan als activum. De aankoopkost wordt pas een fiscale kost wanneer je die voorraad effectief verkoopt. Dit is het matchingbeginsel in actie: kosten volgen opbrengsten.

Concreet levert een voorraadopname je het volgende op:

Controle op je boekhouding: Je kunt nagaan of de fysieke voorraad overeenstemt met wat in je administratie staat. Verschillen wijzen mogelijk op fouten, diefstal of bederf.
Identificatie van verouderde goederen: Incourante of beschadigde voorraad kun je verkopen aan gereduceerde prijs of afwaarderen.
Correct fiscaal resultaat: Een te hoge of te lage voorraadwaardering beïnvloedt rechtstreeks je nettowinst en dus je belastingaanslag.

3. Bezorg ons je voorraadlijst

Stuur je voorraadlijst vóór eind januari door, zodat we je jaarafsluiting tijdig kunnen verwerken. Je kunt hieronder een Excel-sjabloon downloaden en je ingevulde lijst rechtstreeks uploaden.

📥 Download voorraadsjabloon

Gebruik ons Excel-sjabloon voor een correcte opmaak van je voorraadlijst.

Download Fisc@West Voorraad Sjabloon (Excel, 19 KB) →

Fisc West Vooorraad Sjabloon

Excel – 19,1 KB 401 downloads

Download

4. Mythe ontkracht: extra voorraad inslaan om belastingen te besparen

Het idee om eind jaar extra voorraad in te kopen om je winst te drukken klinkt aantrekkelijk, maar werkt in de praktijk niet. Dit is waarom:

⚠️ Voorraad is geen kost

Aangekochte voorraad die op balansdatum nog aanwezig is, wordt niet als kost geboekt maar als activum op de balans. De aankoopkost wordt pas fiscaal aftrekbaar wanneer je de goederen verkoopt. Extra voorraad inslaan verlaagt dus je winst niet.

Daarnaast zijn er nog andere nadelen:

Opslagkosten: Extra voorraad betekent extra kosten voor opslag, verzekering en mogelijk bederf of veroudering.
Risico op overvoorraad: Goederen die niet tijdig worden verkocht kunnen verouderen of moeten worden afgewaardeerd — een financieel verlies.
Cashflow-impact: Je bindt werkkapitaal in voorraad die pas later rendement oplevert.

5. Waarderingsregels: tegen welke waarde boek je voorraad?

Het Belgisch boekhoudrecht schrijft voor dat voorraden worden gewaardeerd tegen aanschaffingswaarde of tegen de marktwaarde op balansdatum als die lager is. Dit heet het voorzichtigheidsbeginsel.

Type voorraad	Waardering	Artikel KB WVV
Handelsgoederen, grondstoffen, hulpstoffen	Aanschaffingswaarde of lagere marktwaarde	Art. 3:47 § 1
Gereed product	Aanschaffingswaarde of lagere marktwaarde	Art. 3:47 § 1
Goederen in bewerking	Vervaardigingsprijs	Art. 3:47 § 2
Bestellingen in uitvoering	Vervaardigingsprijs (+ evt. marge)	Art. 3:49

Waarderingsmethoden (FIFO, LIFO, gewogen gemiddelde)

Voor goederen van dezelfde soort mag je kiezen uit FIFO (first in, first out), LIFO (last in, first out) of de gewogen gemiddelde prijsmethode. De gekozen methode moet consistent worden toegepast en vermeld worden in de toelichting bij de jaarrekening.

6. Waardeverminderingen op voorraad

In bepaalde gevallen moet je een waardevermindering boeken op je voorraad:

De marktwaarde is gedaald onder de aanschaffingsprijs
De nettoverkoopprijs ligt lager dan de vervaardigingsprijs plus nog te maken kosten
Er zijn risico's verbonden aan de aard van de producten (bederf, veroudering, seizoensgebonden)

Deze waardeverminderingen mogen niet worden aangehouden als de marktwaarde nadien weer stijgt boven de eerder geboekte lagere waarde.

7. Wettelijke bepalingen (KB WVV)

Hieronder de relevante artikelen uit het Koninklijk Besluit tot uitvoering van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (KB WVV van 29 april 2019):

Art. 3:47 KB WVV — Voorraden

§ 1. De grond- en hulpstoffen, het gereed product, de handelsgoederen en de voor verkoop bestemde onroerende goederen worden gewaardeerd tegen aanschaffingswaarde of tegen de marktwaarde op balansdatum als die lager is.

De waardering tegen de lagere marktwaarde, met toepassing van het eerste lid, mag niet worden gehandhaafd indien achteraf de marktwaarde hoger is dan de lagere waarde waartegen de voorraad werd gewaardeerd.

§ 2. De goederen in bewerking worden, onverminderd de toepassing van artikel 3:48, gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs.

Art. 3:48 KB WVV — Waardeverminderingen op voorraden

Ten aanzien van de goederen in bewerking worden waardeverminderingen toegepast, indien hun vervaardigingsprijs, vermeerderd met het geraamde bedrag van de nog te maken kosten, hoger is dan de nettoverkoopprijs op de datum van de jaarafsluiting.

Er worden aanvullende waardeverminderingen geboekt op de activa bedoeld in artikel 3:47 en in het eerste lid van dit artikel, om rekening te houden hetzij met de evolutie van hun realisatie- of marktwaarde, hetzij met de risico's inherent aan de aard van de betrokken producten of van de gevoerde activiteit.

Art. 3:49 KB WVV — Bestellingen in uitvoering

De bestellingen in uitvoering worden gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs vermeerderd, naarmate de productie of de werkzaamheden vorderen, met het verschil tussen de in de overeenkomst bepaalde prijs en de vervaardigingsprijs, wanneer dit verschil met voldoende zekerheid als verworven mag worden beschouwd.

Een vennootschap kan echter ook als regel aannemen de bestellingen in uitvoering of bepaalde soorten daarvan op de balans te blijven boeken tegen hun vervaardigingsprijs. In de toelichting worden de methoden en criteria vermeld die voor de waardering van bestellingen in uitvoering zijn toegepast.

Gerelateerde artikelen

Vragen over je voorraadwaardering?

Wij helpen je graag bij de correcte verwerking van je voorraad in de jaarrekening.

Neem contact op →

DISCLAIMER - GEBRUIK AI-ONDERSTEUNING

Dit artikel werd opgesteld met ondersteuning van geavanceerde AI-technologie (Claude). De juridische inhoud is echter volledig geverifieerd tegen officiële Belgische bronnen:

✓ Art. 3:47-3:50 KB WVV (KB 29 april 2019 tot uitvoering van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen)
✓ CBN-advies 132/7 — Boeking en waardering van voorraden (geactualiseerd 2025)
✓ Commissie voor Boekhoudkundige Normen (www.cbn-cnc.be)

Alle wettelijke verwijzingen en boekhoudkundige principes zijn gecontroleerd op juistheid en actualiteit. AI werd uitsluitend ingezet voor structuur, opmaak en formulering — NIET voor juridische interpretatie.

VOORRAADOPNAME PER EINDE BOEKJAAR: WAT JE MOET WETEN

Praktische gids voor een correcte inventarisatie en waardering van je voorraad

Houd je handelsgoederen of grondstoffen aan? Dan ben je wettelijk verplicht om per einde boekjaar een voorraadlijst op te maken. De waarde van je voorraad bepaalt mee je fiscale resultaat — en dus je belastingaanslag. In dit artikel leggen we uit wat je precies moet doen en waarom.

Wettelijke basis: Art. 3:47-3:48 KB WVV (voorraden) · Art. 3:49-3:50 KB WVV (bestellingen in uitvoering) · CBN-advies 132/7 (Boeking en waardering van voorraden)

1. WAT MOET JE CONCREET DOEN?

Je moet op het einde van het boekjaar alle handelsgoederen die nog niet verkocht zijn fysiek tellen en noteren in een inventarisboek. Dit document moet de volgende gegevens bevatten:

- Het aantal stuks per artikel
- Een duidelijke omschrijving van elk artikel
- De aankoopprijs exclusief BTW (zoals vermeld op je aankoopfactuur)
- Het totaalbedrag per artikel (aantal × aankoopprijs)
- Een algemeen totaal van alle voorraad tegen aankoopprijs

Let op: Je inventarisboek moet ingebonden en genummerd zijn. Dit is een wettelijke verplichting. Een losse Excel-uitdraai volstaat niet als officieel inventarisboek — wel als werkdocument dat je nadien opneemt in het gebonden boek.

2. WAAROM IS EEN VOORRAADOPNAME ZO BELANGRIJK?

De waarde van je voorraad heeft directe impact op je jaarresultaat en belastingaanslag.

Voorraad die je aankoopt maar nog niet verkoopt, blijft op de balans staan als activum. De aankoopkost wordt pas een fiscale kost wanneer je die voorraad effectief verkoopt. Dit is het matchingbeginsel in actie: kosten volgen opbrengsten.

Concreet levert een voorraadopname je het volgende op:

- Controle op je boekhouding: Je kunt nagaan of de fysieke voorraad overeenstemt met wat in je administratie staat. Verschillen wijzen mogelijk op fouten, diefstal of bederf.
- Identificatie van verouderde goederen: Incourante of beschadigde voorraad kun je verkopen aan gereduceerde prijs of afwaarderen.
- Correct fiscaal resultaat: Een te hoge of te lage voorraadwaardering beïnvloedt rechtstreeks je nettowinst en dus je belastingaanslag.

3. BEZORG ONS JE VOORRAADLIJST

Stuur je voorraadlijst vóór eind januari door, zodat we je jaarafsluiting tijdig kunnen verwerken. Je kunt ons Excel-sjabloon downloaden en je ingevulde lijst rechtstreeks uploaden via het formulier op deze pagina.

4. MYTHE ONTKRACHT: EXTRA VOORRAAD INSLAAN OM BELASTINGEN TE BESPAREN

Het idee om eind jaar extra voorraad in te kopen om je winst te drukken klinkt aantrekkelijk, maar werkt in de praktijk niet.

Aangekochte voorraad die op balansdatum nog aanwezig is, wordt NIET als kost geboekt maar als activum op de balans. De aankoopkost wordt pas fiscaal aftrekbaar wanneer je de goederen verkoopt. Extra voorraad inslaan verlaagt dus je winst niet.

Daarnaast zijn er nog andere nadelen:
- Opslagkosten: Extra voorraad betekent extra kosten voor opslag, verzekering en mogelijk bederf of veroudering.
- Risico op overvoorraad: Goederen die niet tijdig worden verkocht kunnen verouderen of moeten worden afgewaardeerd — een financieel verlies.
- Cashflow-impact: Je bindt werkkapitaal in voorraad die pas later rendement oplevert.

5. WAARDERINGSREGELS: TEGEN WELKE WAARDE BOEK JE VOORRAAD?

Het Belgisch boekhoudrecht schrijft voor dat voorraden worden gewaardeerd tegen aanschaffingswaarde of tegen de marktwaarde op balansdatum als die lager is. Dit heet het voorzichtigheidsbeginsel.

Overzicht waardering per type voorraad:

Handelsgoederen, grondstoffen, hulpstoffen:
- Waardering: Aanschaffingswaarde of lagere marktwaarde
- Artikel: Art. 3:47 § 1 KB WVV

Gereed product:
- Waardering: Aanschaffingswaarde of lagere marktwaarde
- Artikel: Art. 3:47 § 1 KB WVV

Goederen in bewerking:
- Waardering: Vervaardigingsprijs
- Artikel: Art. 3:47 § 2 KB WVV

Bestellingen in uitvoering:
- Waardering: Vervaardigingsprijs (+ evt. marge)
- Artikel: Art. 3:49 KB WVV

Waarderingsmethoden (FIFO, LIFO, gewogen gemiddelde):
Voor goederen van dezelfde soort mag je kiezen uit FIFO (first in, first out), LIFO (last in, first out) of de gewogen gemiddelde prijsmethode. De gekozen methode moet consistent worden toegepast en vermeld worden in de toelichting bij de jaarrekening.

6. WAARDEVERMINDERINGEN OP VOORRAAD

In bepaalde gevallen moet je een waardevermindering boeken op je voorraad:
- De marktwaarde is gedaald onder de aanschaffingsprijs
- De nettoverkoopprijs ligt lager dan de vervaardigingsprijs plus nog te maken kosten
- Er zijn risico's verbonden aan de aard van de producten (bederf, veroudering, seizoensgebonden)

Deze waardeverminderingen mogen niet worden aangehouden als de marktwaarde nadien weer stijgt boven de eerder geboekte lagere waarde.

7. WETTELIJKE BEPALINGEN (KB WVV)

Art. 3:47 KB WVV — Voorraden

§ 1. De grond- en hulpstoffen, het gereed product, de handelsgoederen en de voor verkoop bestemde onroerende goederen worden gewaardeerd tegen aanschaffingswaarde of tegen de marktwaarde op balansdatum als die lager is.

De waardering tegen de lagere marktwaarde, met toepassing van het eerste lid, mag niet worden gehandhaafd indien achteraf de marktwaarde hoger is dan de lagere waarde waartegen de voorraad werd gewaardeerd.

§ 2. De goederen in bewerking worden, onverminderd de toepassing van artikel 3:48, gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs.

Art. 3:48 KB WVV — Waardeverminderingen op voorraden

Ten aanzien van de goederen in bewerking worden waardeverminderingen toegepast, indien hun vervaardigingsprijs, vermeerderd met het geraamde bedrag van de nog te maken kosten, hoger is dan de nettoverkoopprijs op de datum van de jaarafsluiting.

Er worden aanvullende waardeverminderingen geboekt op de activa bedoeld in artikel 3:47 en in het eerste lid van dit artikel, om rekening te houden hetzij met de evolutie van hun realisatie- of marktwaarde, hetzij met de risico's inherent aan de aard van de betrokken producten of van de gevoerde activiteit.

Art. 3:49 KB WVV — Bestellingen in uitvoering

De bestellingen in uitvoering worden gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs vermeerderd, naarmate de productie of de werkzaamheden vorderen, met het verschil tussen de in de overeenkomst bepaalde prijs en de vervaardigingsprijs, wanneer dit verschil met voldoende zekerheid als verworven mag worden beschouwd.

Een vennootschap kan echter ook als regel aannemen de bestellingen in uitvoering of bepaalde soorten daarvan op de balans te blijven boeken tegen hun vervaardigingsprijs.

BRONNEN:

• Art. 3:47-3:50 KB WVV (KB 29 april 2019 tot uitvoering van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen)
• CBN-advies 132/7 — Boeking en waardering van voorraden (geactualiseerd 2025)
• Commissie voor Boekhoudkundige Normen (www.cbn-cnc.be)