Familiebedrijf doorgeven: schenk- en erfbelasting in…

In het kort

In Vlaanderen kan je je familiebedrijf (je eenmanszaak of de aandelen van je familiale vennootschap) onder voorwaarden zonder schenkbelasting schenken. Bij een overlijden geldt een verlaagd tarief van 3 % (kinderen en partner) of 7 % (andere erfgenamen). Sinds 1 januari 2026 zijn de regels voor vennootschappen strenger: het deel van de aandelenwaarde dat bestaat uit woonvastgoed valt buiten de gunstregeling, en een waarderingsverslag van een bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant is verplicht. Wie in de Westhoek zijn zaak aan de volgende generatie wil doorgeven, doet er goed aan zijn structuur nu te laten nakijken.

1. De gunstregeling in het kort

Overdracht	Belasting
Schenking van een familiale onderneming of vennootschap	vrijstelling
Erfenis in rechte lijn of tussen partners	3 %
Erfenis aan andere personen	7 %

Dat geldt voor:

een familiale onderneming: een handels-, ambachts-, nijverheids- of landbouwbedrijf of een vrij beroep dat je zelf (of met je partner) uitbaat. Voor de eenmanszaak verandert er in 2026 niets;
de aandelen van een familiale vennootschap met een reële economische activiteit en een zetel in de Europese Economische Ruimte.

Een schenking van aandelen kan alleen vrijgesteld worden via een authentieke akte bij de notaris. Je moet de gunstregeling uitdrukkelijk vragen in de akte (of, bij een overlijden, in de aangifte van nalatenschap).

2. Wanneer is je vennootschap “familiaal”?

Jij en je familie moeten samen voldoende aandelen in volle eigendom hebben:

minstens 50 % van de stemrechten, of
minstens 30 %, als jullie samen met één andere aandeelhouder (en diens familie) aan 70 % komen, of samen met twee andere aandeelhouders aan 90 %.

Een holding kan ook in aanmerking komen, op voorwaarde dat ze minstens 30 % van de stemrechten heeft in een actieve dochtervennootschap die zelf aan de voorwaarden voldoet.

3. Nieuw sinds 2026: woonvastgoed telt niet meer mee

Dit is de grootste verandering. Heeft je vennootschap (of een dochter waarin ze minstens 10 % bezit) woningen, appartementen of bouwgronden? Dan wordt de waarde van je aandelen opgesplitst:

de waarde van het operationele deel: daarvoor geldt de gunstregeling;
de waarde van het residentieel vastgoed: dat deel wordt gewoon belast, aan de gewone tarieven van de schenk- of erfbelasting voor roerende goederen.

Uitzondering: echte vastgoedbedrijven blijven onder de gunstregeling vallen als ze minstens 75 % van hun omzet halen uit activiteiten met residentieel vastgoed (bouwen, verkopen, verhuren) én minstens één voltijdse werknemer hebben in de drie jaar vóór de schenking of het overlijden. Die tewerkstelling moet je daarna nog drie jaar behouden.

Bedrijfsvastgoed (je werkplaats, winkel, horecazaak of kantoor) blijft wel onder de gunstregeling vallen. Bij een pand dat deels privé en deels zakelijk gebruikt wordt, wordt per kadastraal perceel of per afzonderlijk deel gekeken.

Praktisch: heb je een werkvennootschap met de privéwoning of een appartement aan zee op de balans? Dan kan het zinvol zijn om het vastgoed vóór de schenking juridisch af te splitsen. Lees ook ons artikel over vastgoed in je bv.

4. Verplicht waarderingsverslag

Voor elke schenking of erfenis van aandelen onder de gunstregeling heb je nu een gemotiveerd verslag van een bedrijfsrevisor of gecertificeerd accountant nodig. Dat verslag vermeldt onder meer de verkoopwaarde van de aandelen, de lijst en de waarde van het residentieel vastgoed met de kadastrale gegevens, en de gebruikte waarderingsmethode. Het verslag is ook nodig als er geen woonvastgoed in de vennootschap zit.

Wil je vooraf zekerheid? Je kan bij de Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) een attest vragen. Dat is niet verplicht, maar wel aan te raden bij grotere overdrachten.

5. Drie jaar volhouden

Na de schenking of het overlijden moet het bedrijf drie jaar aan de voorwaarden blijven voldoen: de activiteit loopt verder, er wordt elk jaar een jaarrekening opgemaakt, en het eigen vermogen mag niet dalen door kapitaalverminderingen of uitkeringen onder het niveau van de inbreng. Wie dat niet respecteert, verliest (een deel van) het voordeel.

Wil je in die periode geld uit de vennootschap halen? Overleg dat eerst. Een uitkering uit reserves of een kapitaalvermindering kan de vrijstelling kosten. Zie ook liquidatiereserve of VVPRbis.

6. Andere wijzigingen in de erfbelasting vanaf 2026

Langstlevende partner: de vrijstelling op roerende goederen stijgt van € 50.000 naar € 75.000.
Singlevermindering: heb je geen partner en geen kinderen, dan kan je in een testament één of meer personen aanwijzen die tot € 100.000 erven aan het verlaagde tarief van 3 % tot € 50.000 en 9 % tot € 100.000, in plaats van de veel hogere tarieven voor “anderen”. De oude vriendenerfenis kan je niet meer opnemen in een testament van na 1 januari 2026.

7. En de meerwaardebelasting?

Een schenking of een erfenis van aandelen is geen verkoop. Je betaalt er dus geen meerwaardebelasting op. Verkoopt je kind de aandelen later, dan geldt wel de oorspronkelijke aankoopwaarde (ten vroegste de waarde op 31 december 2025). Een goede waardering vandaag helpt dus ook later.

Bij twijfel: begin op tijd

Een bedrijfsoverdracht binnen de familie vraagt voorbereiding: aandeelhoudersstructuur, vastgoed, waardering, notaris en de drie jaar daarna. Wij zetten de cijfers op een rij en werken samen met je notaris. Bekijk ook onze overname-checklist. Nog geen klant? Plan een kennismaking.

Geraadpleegde bronnen: Vlaamse Codex Fiscaliteit, art. 2.7.4.2.5 en 2.7.6.0.6 (decreet van 19.12.2025, BS 30.12.2025); decreet van 03.04.2026 houdende diverse fiscale bepalingen (BS 23.04.2026); Vlaamse Belastingdienst, FAQ voorwaarden gunstregeling familiale ondernemingen en vennootschappen vanaf 01/01/2026 (07/09/2026). Zoals besproken in de seminaries “Hervormingen schenk- en erfbelasting in Vlaanderen vanaf 2026” (Laura Hilderson) en “Update erf- en successierechten anno 2026” (Bart Chiau).

Familiebedrijf doorgeven: schenk- en erfbelasting in Vlaanderen vanaf 2026