Voordeel alle aard: personenwagen ter beschikking van de bedrijfsleider
Wanneer je vennootschap een wagen ter beschikking stelt voor privégebruik, wordt een forfaitair voordeel berekend op basis van cataloguswaarde, leeftijd en CO2-uitstoot. Dat voordeel wordt belast als loon of moet terugbetaald worden aan de vennootschap.
In het kort
Wanneer je vennootschap een personenwagen gratis of gedeeltelijk ter beschikking stelt — ook voor woon-werkverkeer — wordt er een voordeel alle aard (VAA) berekend. Dat bedrag wordt beschouwd als loon: je betaalt er personenbelasting en sociale bijdragen op, of je betaalt het terug aan de vennootschap. De berekening vertrekt van de cataloguswaarde van de wagen, gecorrigeerd voor leeftijd en CO2-uitstoot.
Overweeg je een wagen aan te kopen via de vennootschap? De wetgeving evolueert snel richting elektrificatie. Een brandstofwagen kopen kan fiscaal nadelig uitpakken. Lees ook: Autokosten en verworpen uitgaven.
Wanneer geldt het VAA?
Een voordeel alle aard op een personenwagen is van toepassing wanneer:
- een vennootschap een wagen ter beschikking stelt, én
- de bedrijfsleider of werknemer de wagen gebruikt voor woon-werkverkeer of privéritten.
De berekeningsformule
Het jaarlijks VAA wordt berekend als:
Cataloguswaarde × leeftijdsfactor × gebruiksduur × CO2-percentage × 6/7
1. Cataloguswaarde
De cataloguswaarde is de nieuwprijs van het voertuig, inclusief:
- de catalogusprijs (inclusief opties en accessoires, ook gratis aangeboden packs)
- de werkelijk betaalde BTW (bij tweedehandswagens: de BTW vermeld op het aankoopfactuur)
Niet meegeteld: kortingen, verminderingen en ristorno’s.
2. Leeftijdsfactor (datum eerste inschrijving)
Vanaf het tweede jaar wordt de cataloguswaarde afgebouwd met 6% per jaar. Het minimum is 70% van de cataloguswaarde — de afbouw stopt daar.
3. Gebruiksduur
De gebruiksduur loopt van de dag dat de bestuurder de wagen ter beschikking krijgt tot de voorlaatste dag van het gebruik. De eerste dag telt als een volledige dag; de laatste dag wordt niet meegeteld. In de formule wordt de duur gedeeld door het aantal dagen in het berekeningsjaar. Het VAA wijzigt daardoor maandelijks.
4. CO2-percentage
Het basispercentage is 5,5%. Dat percentage wordt verhoogd of verlaagd naargelang de CO2-uitstoot hoger of lager ligt dan de jaarlijkse referentie-uitstoot (vastgelegd bij Koninklijk Besluit):
- +0,1% per gram boven de referentiewaarde, tot een maximum van 18%
- -0,1% per gram onder de referentiewaarde, tot een minimum van 4%
Als er geen CO2-gegevens beschikbaar zijn, gelden volgende forfaitaire uitstootcijfers:
| Motortype | Forfaitaire uitstoot |
|---|---|
| Dieselmotor | 195 g/km |
| Andere motor (benzine, LPG, CNG …) | 205 g/km |
Referentie-uitstoot per jaar (jaarlijks KB)
De referentiewaarde daalt jaar na jaar als gevolg van het vergroeningsbeleid. Hoe lager de referentie, hoe sneller een verbrandingsmotor boven de grens uitkomt en hoe hoger het CO2-percentage — wat het VAA verhoogt.
| Jaar | Diesel | Benzine / LPG / CNG | Minimum VAA (jaar) |
|---|---|---|---|
| 2023 | 67 g/km | 82 g/km | € 1.540 |
| 2024 | 62 g/km | 78 g/km | € 1.600 |
| 2025 | 59 g/km | 71 g/km | € 1.650 |
| 2026 | 58 g/km | 70 g/km | € 1.690 |
Het berekende VAA mag nooit lager zijn dan het minimum. Het minimum wordt jaarlijks geïndexeerd.
Bronnen: Koninklijke Besluiten tot wijziging KB/WIB 92, Securex, Attentia.
Bijdrage van de bestuurder
Draagt de genieter zelf een deel bij aan het gebruik? Dan wordt die eigen bijdrage afgetrokken van het berekende VAA. Alleen het netto-voordeel (na aftrek van de eigen bijdrage) wordt belast.
Kan je het VAA vermijden?
Alleen als er aantoonbaar geen privégebruik is. Dat is uitzonderlijk en vereist een gedetailleerde, dagelijks bijgewerkte rittenadministratie, met voor elke rit:
- datum
- begin- en eindadres
- afgelegde kilometers per rit
- totaal afgelegde kilometers per dag
- kilometerstand bij begin en einde van de periode
- bewijs van het 100% beroepskarakter
De fiscus kan deze administratie op elk moment opvragen. In de praktijk is dit enkel haalbaar voor bestuurders met een uitgebreid wagenpark die elke rit systematisch registreren.
Praktische tips
- Het VAA wijzigt elke maand op basis van de gebruiksduur — verwerk dit correct in de loonfiches.
- Er is geen onderscheid tussen opties af fabriek en accessoires geplaatst door de dealer vóór de ingebruikstelling: beide tellen mee in de cataloguswaarde.
- Elektrische wagens hebben een CO2-uitstoot van 0 g/km → het minimum CO2-percentage (4%) is altijd van toepassing, wat het VAA aanzienlijk verlaagt.
Vragen over de BTW op je wagenpark?
