BTW verlegd in de bouw: wanneer, hoe en wat op de factuur?
Als aannemer factureer je bij werken in onroerende staat aan een BTW-plichtige klant zonder BTW — je verlegt de heffing. Dit artikel legt uit wanneer dat verplicht is, wat er op de factuur moet staan en hoe je het verwerkt in je aangifte.
In het kort
Als aannemer hoef je niet altijd BTW aan te rekenen. Voer je werken in onroerende staat uit voor een BTW-plichtige klant die periodieke aangiften indient, dan verleg je de heffing: jij factureert zonder BTW, de klant geeft de BTW zelf aan en trekt ze meteen af — een nuloperatie voor hem en minder risico voor jou. Mits je de drie voorwaarden naleeft en de verplichte factuurvermelding opneemt, ben jij gevrijwaard van aansprakelijkheid.
1. Wanneer is verlegging verplicht?
De verlegging van heffing is verplicht als aan alle drie de onderstaande voorwaarden voldaan is:
| Voorwaarde | Toelichting |
|---|---|
| 1. Werken in onroerende staat | Bouwen, verbouwen, afwerken, inrichten, herstellen, onderhouden, reinigen, afbreken van een onroerend goed — of een roerend goed leveren én zodanig aanbrengen dat het onroerend wordt |
| 2. BTW-nummer van de klant | De afnemer deelt zijn geldig BE-BTW-nummer mee |
| 3. Periodieke BTW-aangiften | De afnemer dient periodieke BTW-aangiften (maand- of kwartaalaangifte) in bij FOD Financiën |
Let op: niet elk BTW-nummer volstaat. Kleine ondernemingen onder de vrijstellingsregeling (art. 56bis WBTW) en forfaitaire landbouwers hebben wel een BTW-nummer, maar dienen géén periodieke aangiften in. Voor hen mag je de BTW niet verleggen — je rekent gewoon 21% (of 6% indien van toepassing) aan.
2. Wat zijn “werken in onroerende staat”?
Het begrip is ruimer dan je denkt. Artikel 20 KB nr. 1 somt op:
- Bouwen, verbouwen, afwerken, inrichten, herstellen, onderhouden, reinigen, afbreken
- Levering met plaatsing van materialen die onroerend worden (bv. keuken, sanitair, CV-installatie)
- Tuinwerken (aanleg en onderhoud)
- Schoonmaak van gebouwen
Verschil met het 6%-tarief
Voor het verlaagd BTW-tarief van 6% gelden strengere voorwaarden: de woning moet ouder zijn dan 10 jaar en uitsluitend voor particuliere bewoning dienen. Voor de verleggingsregeling tellen tuinwerken en schoonmaak wél mee — in tegenstelling tot het 6%-tarief is de verleggingsregeling dus ruimer.
3. Verplichte factuurvermelding (sinds 1 januari 2023)
Sinds 1 januari 2023 moet je op elke factuur met BTW-verlegging de volgende standaardtekst vermelden:
“Verlegging van heffing. Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand na de ontvangst van de factuur, wordt de afnemer geacht te erkennen dat hij een belastingplichtige is gehouden tot de indiening van periodieke aangiften. Als die voorwaarde niet vervuld is, is de afnemer ten aanzien van die voorwaarde aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten.”
Waarom deze tekst? Als de klant binnen één maand niet schriftelijk betwist, ben jij als aannemer gevrijwaard van aansprakelijkheid voor de BTW. De klant wordt dan zelf aansprakelijk als achteraf blijkt dat hij geen periodieke aangiften indient.
Praktische tip: Strikt genomen is deze vermelding enkel verplicht voor afnemers die mogelijk geen periodieke aangiften indienen. Maar in de praktijk raden we aan deze tekst altijd op te nemen bij BTW-verlegging — “better safe than sorry”. Zo vermijd je discussies achteraf.
4. Verwerking in de BTW-aangifte
Als aannemer (dienstverrichter)
| Rooster | Wat vermeld je? |
|---|---|
| Rooster 45 | Maatstaf van heffing (bedrag excl. BTW) van je uitgaande facturen met verlegging |
Als afnemer (klant)
| Rooster | Wat vermeld je? |
|---|---|
| Rooster 87 | Maatstaf van heffing (bedrag excl. BTW) |
| Rooster 56 | Verschuldigde BTW (21% of 6% van rooster 87) |
| Rooster 59 | Aftrekbare BTW (zelfde bedrag als rooster 56, indien volledig recht op aftrek) |
Resultaat: De klant geeft de BTW aan én trekt ze in dezelfde aangifte af — een nuloperatie, mits hij volledig recht op aftrek heeft.
5. Bijzondere situaties
Buitenlandse aannemers
Is de aannemer niet in België gevestigd? Dan geldt een andere wettelijke grondslag: art. 51, §2, 5° BTW-Wetboek. De voorwaarden voor de afnemer zijn vergelijkbaar, maar deze regel is (voorlopig) niet in dezelfde zin gewijzigd als art. 20 KB nr. 1.
Factuurvermelding bij buitenlandse aannemers: “BTW verlegd, art. 51, §2, 5° WBTW”
Buitenlandse afnemers met Belgische BTW-registratie
Nieuw sinds 2023: De verleggingsregeling geldt nu ook voor buitenlandse afnemers met een directe BTW-registratie in België (zonder aansprakelijke vertegenwoordiger). Voorwaarde blijft: de afnemer moet periodieke BTW-aangiften indienen in België.
6. Checklist: BTW verleggen of niet?
Doorloop deze vragen voordat je factureert:
- Betreft het werken in onroerende staat (incl. tuinwerken, schoonmaak)?
- Heeft de klant een geldig BE-BTW-nummer meegedeeld?
- Dient de klant periodieke BTW-aangiften in (geen vrijstellingsregeling, geen forfaitaire landbouwer)?
- Heb je de verplichte factuurvermelding (volledige wettekst) opgenomen?
Alle vakjes aangevinkt? → Factureer zonder BTW, vermeld “Verlegging van heffing” + de volledige wettekst.
Één of meer vakjes niet aangevinkt? → Factureer met BTW (21% of 6% indien van toepassing).
Twijfel over BTW-verlegging bij jouw facturen? De regels zijn complex en de gevolgen van fouten zijn groot. Neem contact op voor een concrete analyse van jouw situatie.
